Μυθολογικά love stories #2: Πηνελόπη και Οδυσσέας

• Παναγιώτα Απέργη - 19 Αυγούστου 2026

Το newstrip.gr συνεχίζει το αφιέρωμα με τίτλο «Μυθολογικά love stories» με την ιστορία αγάπης της Πηνελόπης και Οδυσσέα, που πέρασε από σαράντα κύματα και άντεξε όλες τις δυσκολίες.

Ο χρόνος μας μεταφέρει πριν τον Τρωικό Πόλεμο, όταν σύμφωνα με τον ευρέως διαδεδομένο μύθο, ο Οδυσσέας, ένας από τους μνηστήρες της Ελένης, επιθυμούσε πραγματικά να παντρευτεί την ξαδέλφη της, την Πηνελόπη. Ο πατέρας της Ελένης, ο Τυνδάρεως, του υποσχέθηκε το χέρι της Πηνελόπης σε αντάλλαγμα για τη βοήθειά του στην αποτροπή εξέγερσης από τους απορριφθέντες μνηστήρες κι έτσι, πολυμήχανος όπως πάντα, ο Οδυσσέας πρότεινε στον Τυνδάρεω να υποχρεώσει κάθε μνηστήρα να ορκιστεί ότι θα τιμά και θα υπερασπίζεται τον γάμο της Ελένης, ανεξάρτητα από το ποιος θα επιλεγόταν ως σύζυγός της. Οι μνηστήρες, τελικά, δέχθηκαν την πρόταση, διατηρώντας αναγκαστικά την ειρήνη όταν η Ελένη παντρεύτηκε τον Μενέλαο και αφήνοντας τον Οδυσσέα να πάρει την Πηνελόπη για σύζυγό του.

Αφότου παντρεύτηκε τον Οδυσσέα, η Πηνελόπη έγινε βασίλισσα της Ιθάκης, με την κοινή τους ζωή να διακόπτεται όταν η Ελένη ακολούθησε τον Πάρη στην Τροία και ο Οδυσσέας μαζί με άλλους Έλληνες βασιλιάδες, που είχαν ορκιστεί στον Τυνδάρεω, κλήθηκαν να συμμετάσχουν στον Τρωικό Πόλεμο. Ο Οδυσσέας, ο οποίος γνώριζε από μια προφητεία ότι δεν θα επέστρεφε στην Ιθάκη για πολλά χρόνια, προσπάθησε να αποφύγει τη στρατιωτική αποστολή προσποιούμενος ότι ήταν τρελός, αλλά αποκαλύφθηκε όταν η σωματική ακεραιότητα του Τηλέμαχου τέθηκε σε κίνδυνο.

Παράλληλα, πριν φύγει, είπε στην Πηνελόπη ότι εάν δε γύριζε, εκείνη θα μπορούσε να ξαναπαντρευτεί, με την πάντα πιστή σύζυγό του, ωστόσο, να τον περιμένει καρτερικά για είκοσι ολόκληρα χρόνια, ακόμη και όταν όλοι τον θεωρούσαν νεκρό, αποφεύγοντας με διάφορα τεχνάσματα τους μνηστήρες που την πολιορκούσαν ασφυκτικά εποφθαλμιώντας το θρόνο του νησιού.

Στην «Οδύσσεια» ο Όμηρος αφηγείται την ιστορία του πώς, κατά τη διάρκεια της μακράς απουσίας του συζύγου της μετά τον Τρωικό Πόλεμο, 108 άρχοντες της Ιθάκης και των γειτονικών νησιών έγιναν μνηστήρες της Πηνελόπης, χρησιμοποιώντας το παλάτι του Οδυσσέα και εξαντλώντας τους πόρους του νοικοκυριού του. Μάλιστα, για να γλιτώσει από τις παρενοχλήσεις τους, η Πηνελόπη επέμεινε οι μνηστήρες να περιμένουν μέχρι να υφάνει ένα νεκρικό σάβανο για τον Λαέρτη, τον πατέρα του Οδυσσέα, με μία από τις υπηρέτριές της να αποκαλύπτει ότι ξετύλιγε το κομμάτι που είχε υφάνει κατά τη διάρκεια της ημέρας, για να μην αναγκαστεί να εγκαταλείψει την ελπίδα για την επιστροφή του αγαπημένου της συζύγου και να ξαναπαντρευτεί.

Αφού αποκαλύφθηκε το τέχνασμα της Πηνελόπης, οι μνηστήρες την πίεσαν να επιλέξει νέο σύζυγο και, έτσι, η ίδια διοργάνωσε διαγωνισμό τοξοβολίας, σύμφωνα με τον οποίο όποιος μνηστήρας κατάφερνε να τεντώσει το τόξο του συζύγου της και να ρίξει ένα βέλος διαπερνώντας δώδεκα κύκλους στις λαβές των τσεκουριών θα κέρδιζε το χέρι της. Ο Οδυσσέας, ο οποίος είχε επιτέλους φτάσει στην Ιθάκη, συμμετείχε στον διαγωνισμό μεταμφιεσμένος σε γέρο ζητιάνο, καταφέρνοντας να εκπληρώσει την πρόκληση που είχε θέσει η Πηνελόπη, αποκαλύπτοντας τελικά την ταυτότητά του και σκοτώνοντας τους μνηστήρες με τη βοήθεια του Τηλεμάχου.

Παρόλα αυτά, η Πηνελόπη παρέμενε επιφυλακτική και ζήτησε από τον Οδυσσέα να αποδείξει την ταυτότητά του, διατάζοντάς τον να μετακινήσει το γαμήλιο κρεβάτι τους από την κρεβατοκάμαρά τους. Όταν ο Οδυσσέας διαμαρτυρήθηκε ότι το κρεβάτι δεν μπορούσε να μετακινηθεί επειδή ένας από τους στύλους του ήταν ελιά, εκείνη τελικά τον δέχτηκε και έζησαν αυτοί καλά για τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής τους (ή μήπως όχι;).

Γνωρίζατε ότι…

• Σύμφωνα με την «Οδύσσεια» η Πηνελόπη είναι κόρη του Ικάριου του Λακεδαιμόνιου, ωστόσο, ο Ψευδο-Απολλόδωρος αναφέρει ότι είναι κόρη της νύμφης Ναϊάδας Περιβόειας -η οποία είχε και πέντε γιους με τον Ικάριο – ενώ ο Στράβων στη «Γεωγραφία» του αναφέρει ότι η μητέρα της Πηνελόπης είναι η Πολυκάστη, κόρη του Λυγαίου. Παράλληλα, σχολιαστές των ομηρικών επών αποδίδουν στη μητέρα της Πηνελόπης τα ονόματα της Αστεροδέας και της Δοροδόχης.

• Στην «Τηλεγόνεια» ο Τηλεγόνος, o γιος του Οδυσσέα και της Κίρκης, ξεκίνησε να βρει τον πατέρα του, αλλά τον σκότωσε και επέστρεψε στο νησί της μητέρας του μαζί με την Πηνελόπη, την οποία παντρεύτηκε, και τον Τηλέμαχο, ο οποίος παντρεύτηκε την Κίρκη.

• Ο Τηλεγόνος και η Πηνελόπη απέκτησαν έναν γιο, τον Ιταλό, ο οποίος θεωρείται ο επώνυμος ήρωας της Ιταλίας και ο ιδρυτής των αρχαίων ρωμαϊκών πόλεων Praeneste και Tusculum.

• Παρότι είναι ο κύριος ήρωας, ο Οδυσσέας δεν κάνει την πρώτη του εμφάνιση στην ιστορία παρά μόνο στην Ραψωδία ε, ενώ βρίσκεται στο νησί της Καλυψούς. Η αφήγηση ξεκινά in medias res και συνεχίζεται με την αναδρομή στις περιπέτειες του Οδυσσέα μετά τον Τρωικό Πόλεμο.

• Ο αφηγητής της «Οδύσσειας» μιλάει σε τρίτο πρόσωπο και παρέχει πληροφορίες για τις σκέψεις και τα συναισθήματα ακόμη και δευτερευόντων χαρακτήρων, τόσο θεών όσο και θνητών, ενώ ο Οδυσσέας αφηγείται σε πρώτο πρόσωπο τις περιπέτειές του.