Άντα Λάβλεϊς: προγραμματιστής γένους θηλυκού

Οφείλοντας τη μεταγενέστερη φήμη της όχι τόσο στην καταγωγή της όσο στη συνεισφορά της στην επιστήμη της πληροφορικής, η Άντα Λάβλεϊς από αφανής ηρωίδα, έχει γίνει ένα σύμβολο για την ιστορία των ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Γεννημένη ως Αυγούστα Άντα Μπάιρον, η γνωστή κι ως Αυγούστα Άντα Κινγκ, κόμισα του Λάβλεϊς, γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1815 στο Λονδίνο και ήταν η μόνη νόμιμη κόρη του ρομαντικού ποιητή Λόρδου Βύρωνα και της βαρόνης Άννα Ισαβέλα Μίλμπανκ.

Περνώντας τον περισσότερο καιρό με τη γιαγιά της, παρόλο που την κηδεμονία είχε αναλάβει η μητέρα της, η Λάβλεϊς δεν γνώρισε ποτέ τον πατέρα της.

Σε πολύ μικρή ηλικία, μόλις 13 ετών, η μικρή τότε Άντα έφτιαξε μία ιπτάμενη μηχανή, χάρη στη συστηματική μελέτη της ανατομίας των πτηνών και των κατάλληλων υλικών για την κατασκευή φτερών. Η κατασκευή της μικρής δεν πέταξε ποτέ, αλλά η αποτυχία της δεν την αποθάρρυνε.

Έχοντας αξιοζήλευτη μόρφωση, με ιδιαίτερη έμφαση στα μαθηματικά και τις επιστήμες, η Άντα είχε την τύχη να συναντήσει μαθηματικούς και φιλοσόφους, οι οποίοι της μεταλαμπάδευσαν όλες τους τις γνώσεις, καθιστώντας την μια ικανή μαθηματικό.

Σε ηλικία 17 ετών, η Λάβλεϊς γνώρισε τον φιλόσοφο και μαθηματικό Τσαρλς Μπάμπατζ, ο οποίος ήταν μέλος της Βασιλικής Κοινότητας και καθηγητής Μαθηματικών στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Περνώντας πολλά χρόνια συνεργαζόμενη μαζί του, γεγονός που συνέβαλε και στην μετέπειτα φήμη της, είχε την ευκαιρία να γνωρίσει από κοντά την Αναλυτική Μηχανή του Μπάμπατζ, ένα είδος μηχανικού υπολογιστή, που αποτέλεσε σημαντικό βήμα στην ιστορία των υπολογιστών και που, τελικά, έμεινε μόνο στα «χαρτιά».

Η κατασκευή αυτή, ακριβώς εξ αιτίας αδυναμίας της να κατασκευαστεί, θα έμενε στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, εάν η Λάβλεϊς δεν είχε αναδείξει τη σημασία της ανακάλυψης. Μερικά χρόνια αργότερα, η Λάβλεϊς συνέθεσε ένα κείμενο στο οποίο περιελάμβανε μια ομιλία του Μπάμπατζ για την εν λόγω κατασκευή, αλλά και τις δικές της σημειώσεις και τα σχόλιά της, τονίζοντας την άποψη πως, μελλοντικά, μια παρόμοια μηχανή θα μπορούσε να επιλύει μαθηματικά προβλήματα, να συνθέτει μουσική και να παράγει γραφικά, ενώ, παράλληλα, είχε συμπεριλάβει και ένα σχέδιο για το πώς η Αναλυτική Μηχανή θα μπορούσε να υπολογίζει τους αριθμούς Μπερνούλι.

istoria_ada_lovelace1

Αυτό το σχέδιο θεωρείται κι από τους ιστορικούς το πρώτο πρόγραμμα υπολογιστή, με την Άντα Λάβλεϊς να επωμίζεται τον χαρακτηρισμό του πρώτου προγραμματιστή υπολογιστών.

Έχοντας μακροχρόνια προβλήματα υγείας, σε ηλικία μόλις 36 ετών, η Λάβλεϊς άφησε την τελευταία της πνοή το 1852, προσβλημένη από καρκίνο και γενικότερη αδυναμία του οργανισμού, έπειτα από την αφαίμαξη στην οποία είχε υποβληθεί.

Με δική της επιθυμία τάφηκε δίπλα στον διάσημο πατέρα της, λόρδο Βύρωνα, στο Ναό της Αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής στο Χάκναλ του Νότιγχαμ.

Το αποτύπωμα της Άντα Λάβλεϊς δεν έσβησε ποτέ, αλλά, αντίθετα, έχει επαναπροσδιοριστεί και τιμάται τα τελευταία χρόνια σε όλο τον πλανήτη, με ιδιαίτερες αναφορές στη ζωή της και στην εναγώνια δημιουργική προσπάθειά της να υλοποιήσει εκείνο που οραματίστηκε, σε μια περίοδο που οι γυναίκες με δυνατότητες και ικανότητες, όπως εκείνη, θεωρούνταν μη αρεστές στην καθωσπρέπει κοινωνία. Μια απόδειξη αυτού είναι και η νεκρολογία της στην εφημερίδα London Examiner, η οποία περιέγραψε τη ευφυΐα της ως «εντελώς αρρενωπή».

Η συνεισφορά της Άντα Λάβλεϊς αναγνωρίστηκε το 1980, όταν το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ παρουσίασε τη γλώσσα προγραμματισμού, στην οποία, τιμητικά, έδωσα το όνομα Άντα, ενώ, επίσης, η Βρετανική Εταιρεία Πληροφορικής απονέμει κάθε χρόνο βραβείο με το όνομά της.