Ολυμπιακοί Αγώνες: Αξέχαστες στιγμές στην ιστορία του Μαραθωνίου

Παραμένοντας μέχρι σήμερα το πιο κλασικό ολυμπιακό αγώνισμα στίβου, ο μαραθώνιος εντάχθηκε στο πρόγραμμα των θερινών Ολυμπιακών Αγώνων για πρώτη φορά το 1896, για να υπενθυμίζει πάντα την ένωση του παρελθόντος με το παρόν και τους αγώνες της Αρχαίας Ελλάδας.

Στην Αρχαιότητα, ο Μαραθώνιος δεν υπήρχε ως άθλημα, ούτε και κάποιο παρόμοιο αγώνισμα, αλλά η ιδέα για την καθιέρωσή του ανήκει στον ελληνιστή Γάλλο φιλόλογο Μισέλ Μπρεάλ, ο οποίος θέλησε να δημιουργήσει το εν λόγω αγώνισμα σε ανάμνηση της νίκης των Ελλήνων κατά των Περσών στον Μαραθώνα, την οποία ανήγγειλε σύμφωνα με την παράδοση, στους Αθηναίους ο ημεροδρόμος Φειδιππίδης.

Σύμφωνα με τον μύθο, μόλις έφτασε στην πόλη, ο εξουθενωμένος Φειδιππίδης φώναξε «νενικήκαμεν» και ξεψύχησε από την εξάντληση, αφού διήνυσε τρέχοντας την απόσταση από το πεδίο της μάχης στον Μαραθώνα μέχρι την Αθήνα.

Παραδοσιακά ο αγώνας διεξάγεται εκτός σταδίου στους δρόμους της διοργανώτριας πόλης, με τη διαδρομή από το 1900 μέχρι σήμερα να έχει αυξομειώσεις. Κι αυτό γιατί οι μαραθωνοδρόμοι στην Αθήνα του 1896 έτρεξαν γύρω στα 40 χιλιόμετρα, το 1900 στο Παρίσι, οι Γάλλοι πρόσθεσαν άλλα 260 μ., τα οποία αφαίρεσαν οι Αμερικανοί το 1904 στο Σεντ Λούις, ενώ, το 1906, στη Μεσολυμπιάδα της Αθήνας οι Ελληνες πρόσθεσαν 1.860 μ., με τη διαδρομή να αγγίζει τα 41.860 μ..

Το 1908, στους Ολυμπιακούς του Λονδίνου, ο μαραθώνιος ξεκινούσε από τα ανάκτορα των Ουίνδσορ και τερμάτιζε στο Ολυμπιακό Στάδιο και, συγκεκριμένα, μπροστά από το θεωρείο της βασίλισσας Αλεξάνδρας, με τους Βρετανούς να προσθέτουν έτσι μια στροφή μέσα στο στάδιο ανεβάζοντας την απόσταση του μαραθωνίου στα 42.195 μ..

eurobasket_1a

Τα επόμενα χρόνια, η απόσταση του μαραθωνίου άλλαξε άλλες δυο φορές, ενώ το 1924 η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή καθιέρωσε την απόσταση των 42.195 μέτρων, απόφαση που υιοθέτησε και η Ελληνική Ολυμπιακή Επιτροπή προσαρμόζοντας την κλασική διαδρομή στα μέτρα της ΔΟΕ.

Εκτός, όμως, από τις αυξομειώσεις της διαδρομή, η τέλεση του μαραθωνίου έχει συνδεθεί με πολλά δραματικά επεισόδια, ευτράπελα, ηρωικές στιγμές και τακτικές εξαπάτησης.

Μια από αυτές τις ιστορίες είναι και ο γάμος του Σπύρου Λούη, ο οποίος φέρεται να πήρε αρχικά μέρος στους Αγώνες, για να μπορέσει να παντρευτεί την αγαπημένη του, αφού η μάλλον στρυφνή πεθερά του δεν ήθελε ούτε να ακούει το όνομά του. Έτσι, η καλή του, η Ελένη, μόλις άκουσε για τον μαραθώνιο, τον προέτρεψε να πάρει μέρος, με τον Λούη να κερδίζει και τη σχέση τους να έχει ευτυχές τέλος.

Λίγα χρόνια αργότερα, στους Ολυμπιακούς του 1904, που διοργανώθηκαν στο Σεντ Λούις, ο Κουβανός ταχυδρόμος Φέλιξ Καρβαχάλ έμελε να μείνει αξέχαστος στη μνήμη του κοινού, χάρη στην ομιλητικότητα, την περιέργειά του και την τάση του να… τρώει φρούτα από τους κήπους. Ωστόσο, μερικά μήλα που έκλεψε ήταν σάπια, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίσει προβλήματα με το στομάχι του και να σταματήσει για να ηρεμήσει και να ανακάμψει, τερματίζοντας τελικά τέταρτος.

eurobasket_1a

Στα ευτράπελα των Αγώνων συγκαταλέγονται η ήττα του φαβορί Λένταου, ο οποίος έχασε τη νίκη μόνο και μόνο επειδή τον πήρε στο κυνήγι μια αγέλη σκυλιών, με αποτέλεσμα να πάρει λάθος κατεύθυνση και να εμφανιστεί στο στάδιο 9ος, αλλά και ο τερματισμός του Φρεντ Λορτζ, ο οποίος μπήκε στο στάδιο πανηγυρίζοντας σε 3 ώρες και 13 λεπτά.

Εκ των υστέρων, μετά τις δηλώσεις νίκης, τη φωτογράφηση του Λορτζ με την κόρη του τότε προέδρου των ΗΠΑ, Αλις Ρούζβελτ και την απονομή του χρυσού μεταλλίου, αποδείχθηκε ότι ο αθλητής κάλυψε ένα μεγάλο μέρος της απόστασης ως επιβάτης αυτοκινήτου, με αποτέλεσμα η νίκη του να ακυρωθεί και να τιμωρηθεί με ισόβιο αποκλεισμό, αν και όπως ισχυρίστηκε, όλα τα έκανε για αστείο. Για την ιστορία, νικητής αναδείχθηκε ο Αμερικανός Τόμας Χικς, που, όπως αποκάλυψε ο ίδιος, είχε πάρει μικρές δόσεις στρυχνίνης και κονιάκ κατά τη διάρκεια της κούρσας.

Στην ιστορία των Αγώνων για τον συγκλονιστικό του τερματισμό, το 1908, έμεινε ο Ιταλός δρομέας Ντοράντο Πιέτρι, ο οποίος έφτασε στο στάδιο υποβασταζόμενος σε ημιλιπόθυμη κατάσταση.

Αν και ο τερματισμός του Πιέτρι ακυρώθηκε μετά από ένσταση της ομάδας των ΗΠΑ, ο αθλητής κέρδισε τον κόσμο, με τη βασίλισσα Αλεξάνδρα να του απονέμει ολυμπιακό κύπελλο και να τον χαρακτηρίζει σύμβολο της θέλησης.

eurobasket_1a

Μια από τις περιπτώσεις που κανείς από τους παριστάμενους δεν ξέχασε ήταν αυτή του Φραγκίσκο Λάζαρο από την Πορτογαλία, που έγινε ο πρώτος αθλητής στη σύγχρονη ιστορία των Ολυμπιακών Αγώνων, ο οποίος πέθανε στη διάρκεια αγωνίσματος.

Ο Λάζαρο σκέφτηκε ότι θα μπορούσε να βελτιώσει την απόδοσή του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1912, που έλαβαν χώρα στη Στοκχόλμη, που μαστιζόταν από πρωτοφανή καύσωνα, λιπαίνοντας το σώμα του, προκειμένου να μην ιδρώνει καθόλου. Μετά από 30 χιλιόμετρα, ο 21χρονος αθλητής κατέρρευσε από αφυδάτωση και πέθανε την επόμενη μέρα στο νοσοκομείο από θερμική εξάντληση, μια μέρα πριν τη γέννηση του γιου του.

Την ίδια χρονιά, o Ιάπωνας Σίζο Κανακούρι έμεινε στην ιστορία ως ο αθλητής που όχι μόνο δεν τερμάτισε στο Στάδιο της Στοκχόλμης, αλλά τα ίχνη του χάθηκαν αναίτια. Όπως αποδείχθηκε ετεροχρονισμένα, ο Κανακούρι σταμάτησε στο μέσο της διαδρομής να ξεκουραστεί στην αυλή κάποιου σπιτιού, όπου οι οικοδεσπότες του πρόσφεραν νερό και τον έβαλαν να κοιμηθεί.

Ωστόσο, την άλλη μέρα έφυγε για την πατρίδα του και από ντροπή δεν είπε τίποτα σε κανέναν, αλλά το 1967 βρέθηκε στη Στοκχόλμη, σε ηλικία 76 ετών, επιστρέφοντας για να τερματίσει τον μαραθώνιο που είχε ξεκινήσει πριν από 55 χρόνια. Έτσι, περνώντας τη γραμμή του τερματισμού ανακοινώθηκε ότι ο χρόνος που σημείωσε ήταν 54 χρόνια, 8 μήνες, 6 ημέρες, 5 ώρες, 32 λεπτά και 20.379 δευτερόλεπτα.

eurobasket_1a

Ακόμη, σταθμό για το αγώνισμα αποτέλεσε το 1984, όταν πήραν μέρος στον μαραθώνιο για πρώτη φορά οι γυναίκες. Μάλιστα, η Ελβετή μαραθωνοδρόμος Γκαμπριέλ Άντερσεν-Σάις σημάδεψε τους αγώνες, αφού μπήκε στο στάδιο αφυδατωμένη και παραπαίοντας, αρνούμενη τη βοήθεια των γιατρών, γνωρίζοντας ότι αν την ακουμπήσουν θα αποκλειστεί. Έτσι, υπό τις ζητωκραυγές του πλήθους και με σχεδόν ημιπαράλυτο το χέρι της, η Άντερσεν κατάφερε να τερματίσει στην 37η θέση, καταρρέοντας αμέσως μετά.

eurobasket_1a

Για τη δύναμη ψυχής και σώματος πέρασαν στην ιστορία, το 2016, ο Αργεντινός Φεντερίκο Μπρούνο, που έτρεξε τα τελευταία 2 χιλιόμετρα πατώντας στο ένα πόδι λόγω κράμπας και ο Ιρανός Μοχαμάντ Τζιάφαρ Μοραντί, που κατέρρευσε στα τελευταία μέτρα και τερμάτισε γονατιστός.